Hoogste tijd voor een zakenkabinet!

Acht oktober 2104. Naast onze Koning staat minister-president Herman Wijffels op het bordes. Hij presenteert het nieuwe zakenkabinet dat ons land door deze woelige tijden gaat loodsen. Deze ministers hebben hun sporen ruimschoots verdiend door diverse maatschappelijke functies te bekleden. Partijpolitiek en kadaverdiscipline zijn opeens ondergeschikt geraakt aan het landsbelang. Creativiteit, de tijdsgeest goed aanvoelen, écht contact kunnen maken met diverse groeperingen, out of the box-denken, invoelingsvermogen en openstaan voor verandering: dat waren in essentie de belangrijkste competenties waarop deze bestuurders zijn gescout. De politieke kleur deed er eigenlijk niet zoveel toe.

Ondenkbaar is dit scenario niet. Het uitruilkabinet van de VVD en de PvdA heeft sterk aan geloofwaardigheid verloren; zoals aangetoond door de uitslag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het cement in de polder met de driehoek werkgevers, werknemers en overheid brokkelt langzaam af. Vooral de plannen van de PvdA worden met hoon ontvangen. Burgemeesters in tientallen gemeenten roeren zich over zaken zoals het kinderpardon en het gedoogbeleid omtrent softdrugs. Elk kabinet moet kunnen bouwen op een minimum aan krediet bij de bevolking. Dit draagvlak is noodzakelijk om hervormingen in samenwerking met betrokken partners fatsoenlijk door te voeren.

Niet alleen in de samenleving, maar ook in de politiek zélf ontbreekt het dit kabinet aan voldoende krediet en geloofwaardigheid. Oppositiepartijen verenigd in “de constructieve 3” laten zich niet zomaar de kaas van het brood eten. D66, ChristenUnie en SGP verhogen hun eisenpakket, telkens als de coalitie hen nodig heeft voor een meerderheid in de Eerste Kamer. En dan nog is een meerderheid in de senaat bijzonder broos, zoals PvdA senator Adri Duijvenstijn aantoonde bij het woonakkoord.

Beloftes en garanties afgegeven door politici worden telkens teniet gedaan. Geen wonder dat de kiezer de politiek in toenemende mate wantrouwt. Rutte had groot gelijk met de zin: “garanties krijg je alleen op stofzuigers.” Eigenlijk kan je in de politiek maar één belofte maken en dat is beloven je best te doen – en meer niet.

De grootste hervormingen moeten nog door de Eerste Kamer. Dit betreffen de grootste stelselwijzigingen sinds de Tweede Wereldoorlog; zoals de Participatiewet en de Wet Langdurige Zorg. Als het kabinet rigide blijft vasthouden aan de decentralisatiedatum van 1 januari 2015 en de ingecalculeerde bezuinigingen, dan staat ze nog een hete lente én herfst te wachten. Volkomen terecht maakt men zich grote zorgen over deze ontwikkelingen, omdat het vangnet voor kwetsbaren met de huidige opstelling van de coalitie ontegenzeggelijk grote scheuren zal gaan vertonen waardoor grote groepen mensen tussen wal en schip dreigen te vallen.

Op 22 mei mag de Nederlandse bevolking opnieuw naar de stembus voor de Europese verkiezingen. De PvdA en de VVD zullen wederom een indirecte motie van wantrouwen aan de broek krijgen van de Nederlandse kiezer. Het is maar sterk de vraag of de coalitie het tij kan keren voor de provinciale verkiezingen, die ook de samenstelling van de Eerste Kamer bepalen. Ik zie het niet gebeuren, hoezeer de economie ook aantrekt.

Met de beste wil van de wereld kan ik geen constructie verzinnen waarmee dit kabinet de rit kan volmaken. Partijdiscipline en bovenal gehechtheid aan het pluche lijken vooralsnog zwaarder te wegen dan het algemene (lands)belang. Electorale concurrentie op de flanken zet de tegenstellingen tussen VVD (vreest kiezers kwijt te raken aan CDA, D66 en PVV) en de PvdA (bang kiezers te verliezen aan SP, D66 en GroenLinks), verder op scherp.

Hoe nu verder? Logisch zou zijn voor de coalitie om het bijltje er bij neer te gooien en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Maar dat gaat niet gebeuren én is niet verstandig. Een kabinet formeren afgaande op de huidige peilingen wordt een hels, zo niet onoverkomelijk karwei. Bovendien vertragen verkiezingen de hervormingen, die in gang zijn gezet en die op een fatsoenlijke manier en gematigd tempo doorgang moeten vinden om de overheidsfinanciën op orde te krijgen.

Hoogste tijd voor een zakenkabinet dus. Stel je het eens voor…Pure vakministers die hun meerwaarde al hebben bewezen door ervaring op te doen in relevante maatschappelijke functies én in de politiek. Want ervaring in het politieke bestel is ook nodig om staande te blijven in deze arena van tegengestelde belangen. Bestuurders en politici die aanzien genieten omdat hun ideeën en inzichten als geloofwaardig en verbindend beschouwd worden. Deze potentiële bestuurders kunnen met iedereen contact leggen, van bouwvakker tot hoogleraar en bankier. Zo worden pas écht bruggen gebouwd. Niet door geld en macht, maar door idealen en pragmatisme gedreven. Betrokken mensen met invloed en geloofwaardigheid. Een interessant gedachte-experiment.

Dan is niet de politieke partij, fractiediscipline of het plucheplakken nog langer leidend voor de afwegingen van de volksvertegenwoordigers, maar de inhoud en de dialoog. Elk plan wordt op zijn merites gewogen en het dualisme tussen uitvoerende en controlerende macht kan dan pas écht tot uiting komen. Een zakenkabinet kan gemakkelijk, zonder veel onnodig gedoe en vertraging geformeerd worden.

Dit kabinet van PvdA en VVD dienen collectief hun ontslagbrief in bij de Koning. De Tweede Kamer blijft zoals het is en benoemd een formateur; ik stel voor Herman Wijffels. Deze gaat zonder aarzelen aan de slag om vakministers te scouten met behulp van een competentieprofiel. Pecunia en het Bruto Nationaal Product zijn dan niet meer de enige graadmeter voor besluitvorming. We gaan dan meer sturen op Bruto Nationaal Geluk gecombineerd met degelijke overheidsfinanciën en goed rentmeesterschap voor de generaties na ons.

Mocht het ooit zover komen, dan wil ik de overheid graag wat belastingcenten besparen. Hieronder vrijblijvend een suggestie van mogelijke ministeries en bijbehorende ministers. Fijn weekend! En vergeet niet – na wolken en regen komt gegarandeerd de zonneschijn.

Herman Wijffels                    Minister-President, Algemene Zaken en Bankzaken
Femke Halsema                     Buitenlandse Zaken en Betrekkingen
Peter van Uhm                        Vrede en Verdediging
Jan Rotmans                          Duurzaamheid en Transitie
Jet Bussemaker                      Onderwijs en Onderzoek
Martin van Rijn                     Jeugd, Zorg en Lokaal Bestuur
Alexander Pechtold               Binnenlandse Zaken en Veiligheidsdiensten
Bram van Ojik                        Ontwikkeling en Samenwerking
Nils Roemen                           Welzijn, Geluk en Delen
Magda Berndsen                   Politie en Veiligheid
Marc Dullaert                         Participatie en Justitie
Sharon Gesthuizen                Cultuur en Kunst
Lodewijk Asscher                  Werk, Inkomen en Wonen
Jesse Klaver                            Financiën en Overvloed
Eric Wiebes                            Economie en Ondernemerschap
Mirjam Minnesma               Energie, Natuur en Milieu
Marianne Thieme                Wetenschap en Dierenwelzijn
Sander Terphuis                   Europa en Integratie
Neelie Kroes                          Privacy en Vrijheid

N.B. De eerste daden van het kabinet kunnen zijn; dhr. A. Van Agt benoemen tot Minister van Staat, 5 mei officieel bestempelen tot vrije dag, regulering van de wietteelt en de introductie van de gekozen burgemeester. En vervolgens komen de grote hervormingen die het aandeel Bruto Nationaal Geluk verder zullen verhogen.

Louis de Mast is geluksmakelaar en vrijetijdsfilosoof. Hij formeert coalities met gebruik van OMdenken en kan niet wachten op de samenvatting in de Korte Spondent. Wat hem betreft mag de verbeelding aan de macht. Louis is ook actief bij GroenLinks, maar dat is van ondergeschikt belang.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s